Osteopathie voor honden
Algemeen:
Het algemene principe dat de osteopathie het lichaam als een eenheid beschouwt,
geldt ook voor honden. Het lichaam is opgebouwd uit verschillende systemen die
met elkaar samenwerken en elkaar beïnvloeden. Voorbeelden van deze systemen zijn
het zenuwstelsel, de inwendige organen, het bewegingsapparaat en de huid. In het
lichaam werken deze systemen samen om een zo gezond mogelijk evenwicht in het
lichaam te bewaren
In de osteopathie werkt men met het principe dat alle structuren in het lichaam
moeten kunnen bewegen. Dus niet alleen spieren en gewrichten hebben een
beweeglijkheid, maar ook bijvoorbeeld bindweefsels, organen en de schedelbotten
bewegen. Meestal is deze beweeglijkheid heel klein, maar wel noodzakelijk voor
het normaal functioneren van die structuur. Wanneer er kleine verstoringen in de
beweeglijkheid van een bepaalde structuur optreden, zal het lichaam in principe
proberen dit zelf op te lossen. Wanneer dit niet lukt, kan er in het lichaam een
probleem ontstaan. De osteopaat kan door het herstellen van de beweeglijkheid
helpen in het oplossen van het probleem.
![]() |
![]() |
| Behandeling van de rug bij een teckel |
Behandeling van de rug bij een Ierse Wolfshond |
In de osteopathie wordt het lichaam verdeeld in drie deelgebieden. Deze deelgebieden werken dus samen om het evenwicht in het lichaam te bewaren.
1) Het parietale systeem
Dit systeem omvat het bewegingsapparaat. Onder het
bewegingsapparaat vallen bijvoorbeeld spieren, botten, pezen en gewrichten en de
wervelkolom.

Het skelet
Bij honden is er veel variatie in bouw. Een bepaalde bouw kan gevoeligheid voor
bepaalde aandoeningen aan het bewegingsapparaat meegeven. Bepaalde rassen zijn
bijvoorbeeld gevoeliger voor het ontwikkelen van rugklachten dan andere. Bij
andere rassen zie je veel eerder heup- of elleboogklachten.
![]() |
|
![]() ![]() |
2) Het viscerale systeem
Hieronder vallen alle inwendige organen (o.a. het
spijsverteringsstelsel en het ademhalingsstelsel) en de bloedvaten.
![]() |
1. mond |
|
Spijsverteringsstelsel van de hond |
Het viscerale systeem van de hond (een vleeseter) is natuurlijk anders dan dat van een paard (planteneter). Alleen in het spijsverteringssysteem vinden we al grote verschillen. Een hond heeft bijvoorbeeld een heel ander gebit dan een paard. Ook de bouw van het maag/darmstelsel is anders. Vleeseters zoals de hond hebben een relatief veel korter maag/darmkanaal dan planteneters zoals het paard. De reden hiervoor is dat plantenmateriaal veel meer bewerking nodig heeft voor het door het lichaam kan worden opgenomen dan vlees.

Behandeling van de buik
3) Het cranio-sacrale systeem
Hieronder vallen de schedel (het cranium) en het heiligbeen (het sacrum) en
de verbinding tussen deze twee structuren via de wervelkolom en het ruggenmerg.
Net zoals alle andere structuren in het lichaam hebben ook de schedel en het
heiligbeen een bepaalde beweeglijkheid. De schedel is opgebouwd uit een aantal
verschillende botten. Door deze opbouw kan er een kleine beweging in de schedel
plaatsvinden.
![]() |
![]() |
| De
schedel van de hond, de verschillende botstukken zijn met aparte kleuren aangegeven |
Cranio-sacrale behandeling |
Bij hond is heel veel variatie in vorm van de schedel. Ondanks deze verschillen in bouw van de schedel bij de verschillende rassen is beweeglijkheid in elke schedel mogelijk.
![]() |
|
![]() |
| Australian Shepherd |
Boxer |
Shih-tzu |
De schedel en het heiligbeen zijn met elkaar verbonden via de wervelkolom. Problemen in de wervelkolom gaan dus ook vaak het cranio-sacrale systeem beïnvloeden Verstoorde beweeglijkheid in dit systeem kan bijvoorbeeld hormonale problemen, hoofdpijn en gedragsveranderingen geven.
Voor welke klachten:
Veel verschillende klachten kunnen door osteopathie worden beïnvloed. Er zijn steeds meer honden die sporten en dat brengt ook een groter risico voor het oplopen van problemen met zich mee. Rare bewegingen, springen of vallen kunnen soms blokkades veroorzaken.

Rugklachten en (vage) kreupelheden zijn klachten die door het
sporten makkelijk optreden en vaak goed met osteopathie te behandelen zijn.
Verder kun je denken aan pijnklachten door arthrose en/of spondylose. Natuurlijk
kan de osteopathie dit soort aandoeningen niet genezen, maar het is vaak wel
mogelijk verlichting van de klachten te geven.
Verdere voorbeelden van problemen die met osteopathie te beïnvloeden zijn, zijn
onder andere herniaklachten bij honden, problemen met de spijsvertering en
gedragsveranderingen zonder duidelijke oorzaak. Bij acute klachten altijd eerst
uw dierenarts raadplegen!
Behandeling:
De behandeling begint met een onderzoek van de hond. De hond zit, staat of ligt
hierbij. Meestal wordt gekozen voor de houding waarin de hond zich het meest
ontspannen voelt op dat moment. Wanneer er in het onderzoek problemen worden
gevonden, wordt de hond behandeld. Ook bij de hond worden uitsluitend manuele zachte
technieken gebruikt. De meeste honden laten dit over het algemeen probleemloos
toe. De hond wordt niet verdoofd tijdens een osteopatisch onderzoek en/of
behandeling.

De behandeling duurt over het algemeen
ongeveer drie kwartier. Een tweede behandeling volgt vaak met drie tot vijf
weken. De behandelduur is over algemeen iets korter dan bij het paard en er
wordt meestal iets frequenter behandeld. Het is belangrijk dat de hond na de
behandeling even rustig aan doet. Dit houdt over het algemeen in dat de hond wel
mag wel worden uitgelaten, maar dat het beter is om niet meteen fanatiek te gaan
sporten of bijvoorbeeld heel wild te spelen met andere honden. Veel eigenaren
geven ook aan dat hun hond na de behandeling een paar dagen wat moe is en zelf
meer rust neemt.
Hoeveel behandelingen nodig zijn is afhankelijk van de klacht, hoe lang deze al
bestaat en hoe de hond zich laat behandelen. Gemiddeld wordt na drie tot vijf
behandelingen het resultaat van de behandeling geëvalueerd.
Honden worden altijd in een van onze praktijkruimtes behandeld.